Lutjebroek de onbekende bekende
Lutjebroek is een dorp in de gemeente Stede Broec, in de regio West-Friesland, in Noord-Holland.
Het is een landelijk bekende plaatsnaam als naam voor een klein gehucht in de polder en als een algemene omschrijving van een kleine plaats zonder enig belang. Hierdoor denken ook veel mensen dat de plaats niet echt bestaat of alleen een oude maar verdwenen plaats is. Toch wonen er iets meer dan 2000 mensen in Lutjebroek.
Lutjebroek hoorde tot 1 januari 1979 bij de zelfstandige gemeente Grootebroek, daarna werden de gemeente met Bovenkarspel samengevoegd tot Stede Broec. Het dorp kent twee kerken en aantal cafés, waarvan het café en restaurant De Paus de bekendste is. De naam geeft al aan dat de regio van oudsher een grote katholieke enclave is.
Vanwege de sterke groei van omliggende dorpen en het dorp zelf bevinden zich in Lutjebroek nog vrij veel winkels aan de hoofdstraat zoals een warme bakker en een slager.
De geschiedenis van Lutjebroek is in den beginne erg gekoppeld aan die van naast gelegen Grootebroek. De namen Lutjebroek en Grootebroek wijzen op de grootte van de kernen en het grondgebied van de twee delen in een broek. Broek verwijst hier naar het moerasachtig gebied.
In 1763 kende Lutjebroek een grote brand. Rond 5 uur in de middag op 11 maart 1763 ontstond er een felle brand in een broodbakkerij. De brand breidde zich echter door een sterke oostenwind snel uit over het dorp. Maar liefst 47 huizen werden in de as gelegd.
Lutjebroek is ook bekend van de Zouaven. Toen halverwege de 19e eeuw de bevolking van Italië zich begon te verzetten tegen de vorsten van de vele kleine koninkrijkjes die Italië toen kende, dreigde uiteindelijk de in midden-Italië gelegen Kerkelijke Staat ten onder te gaan. Paus Pius IX riep toen alle katholieke jongemannen in de wereld op om zich aan te melden voor het Zouavenleger. In Nederland werd hier massaal op gereageerd. Ruim 3000 jongeren sloten zich aan bij dit leger, 24 daarvan kwamen uit Stede Broek.
Eén van de bekendste personen uit het Zouavenleger was de in Lutjebroek geboren Pieter Janszoon Jong. In zijn geboorteplaats wordt Pieter Janszoon Jong nog steeds geëerd, zo is zijn beeld in de gevel van de RK-kerk ingemetseld en is de hoofdstraat naar hem vernoemd, de P.J. Jongstraat.
Het dichtstbijzijnde station is dat van Hoogkarspel. Ieder uur vertrekt er een bus op de lijn Hem – Enkhuizen informatie over openbaarvervoer Connexxion.
Er is een katholieke basisschool. Voor het overige onderwijs is het dorp georiënteerd op Grootebroek en in mindere mate op Enkhuizen.
De Woonschakel heeft 134 woningen, waarvan 60 voor oudere huurders boven de 55 jaar.